SVF I.608

Origineel — Oudgrieks

Κλεάνθης ἐρωτώμενος διὰ τί παρὰ τοῖς ἀρχαίοις οὐ πολλῶν φιλοσοφησάντων ὅμως πλείους διέλαμψαν ἢ νῦν· “ὅτι”, εἶπε, “τότε μὲν ἔργον ἠσκεῖτο, νῦν δὲ λόγος.”

StoicOs-vertaling

Cleanthes, gevraagd waarom bij de ouden, hoewel minder mensen filosofie beoefenden, er toch méér uitblonken dan nu, zei: “Omdat toen de daad werd geoefend — nu het woord.”

Context

Een van de apophthegmata — puntige gezegden — die de traditie aan Cleanthes hechtte, door Von Arnim verzameld aan het slot van zijn sectie. Stobaeus rangschikt het onder aansporingen tot oefening.

Bronaantekeningen:Tekst geverifieerd tegen Von Arnim, SVF I (1903), nr. 608, p. 135 (OCR van de gescande editie), onder de Cleanthis apophthegmata (nrs. 597–619) die Von Arnim aan het slot van de Cleanthes-sectie verzamelt.

Wat de bron werkelijk vertelt

Een chreia in klassieke vorm: vraag, naam, puntig antwoord. De toeschrijving berust op de bloemlezingstraditie, maar de strekking spoort met al het overige dat is overgeleverd over de man die 's nachts water putte om overdag filosofie te horen.

Filosofische betekenis

Filosofie is een askēsis — een training — vóór zij een theorie is. De ouden schitterden omdat zij de daad (ergon) oefenden; het verval begint wanneer de school in plaats daarvan het woord (logos) oefent. Uit de mond van het tweede hoofd van de Stoa, wiens hele biografie de stelregel belichaamt, is het gezegde ook een waarschuwing aan zijn eigen opvolgers.

Wetenschappelijke onzekerheid

Zoals alle bloemlezings-chreiai is het gezegde in geen boek te lokaliseren en kan het tussen namen zijn gemigreerd; er is geen oudere getuige dan Stobaeus bewaard. De consistentie met de biografische traditie ondersteunt de echtheid, maar kan haar niet bewijzen.

Biografische context

Verder verdiepen

• Lees SVF I.487 — het vers bundelt de gedachte als een trompet →