SVF I.217

Origineel — Oudgrieks

Στωικὸν δὲ δόγμα ἐστίν, ὅτι πάντα τε εὖ ποιήσει ὁ σοφὸς καὶ φακῆν φρονίμως ἀρτύσει· διὸ καὶ Τίμων ὁ Φλιάσιος ἔφη· “Ζηνώνειόν γε φακῆν ἕψειν ὃς μὴ φρονίμως μεμάθηκεν”, ὡς οὐκ ἄλλως δυναμένης ἑψηθῆναι φακῆς εἰ μὴ κατὰ τὴν Ζηνώνειον ὑφήγησιν, ὃς ἔφη· “εἰς δὲ φακῆν ἔμβαλλε δυωδέκατον κοριάννου”.

StoicOs-vertaling

Het is een Stoïsche leerstelling dat de wijze alle dingen goed zal doen — zelfs de linzensoep zal hij wijs kruiden. Daarom zei Timon van Phlius: “… de Zenoniaanse linzensoep koken, wie het niet wijs geleerd heeft” — alsof linzensoep niet anders gekookt kan worden dan volgens de Zenoniaanse aanwijzing, want Zeno zei: “En werp in de linzensoep een twaalfde deel koriander.”

Context

Athenaeus' geleerde tafelgesprek bewaart, half schertsend, een Stoïsche leerstelling met Zeno's eigen hexameter-recept — al bespot door de sceptische dichter Timon, Zeno's tijdgenoot.

Bronaantekeningen:Tekst geverifieerd tegen Von Arnim, SVF I (1903), nr. 217, p. 53 (OCR van de gescande editie). De slothexameter is Zeno's eigen vers, geciteerd via Timon van Phlius (fr. 22 Wachsmuth); één OCR-verminking (“εἰς δὲ”) is hersteld.

Wat de bron werkelijk vertelt

De leerstelling (“de wijze doet alles goed”) spoort woordelijk met SVF I.216; het vers wordt als Zeno's eigen woorden geciteerd via een tijdgenoot, Timon — wat de korianderregel tot een van de zeer weinige bijna-contemporaine verbale echo's van Zeno maakt die wij bezitten.

Filosofische betekenis

Wijsheid kent geen kleine gelegenheden. Als deugd één praktische wijsheid is toegepast op domeinen (SVF I.200), dan valt linzen koken er evenzeer onder als de dood onder ogen zien: de voortreffelijkheid van de wijze toont zich in de verhouding van de koriander als in de verhouding van een leven. De ouden lachten — en onthielden het vers vijf eeuwen lang.

Wetenschappelijke onzekerheid

Athenaeus schrijft ter vermaak en de keten loopt via Timons satire; de oorspronkelijke context van het vers bij Zeno (wellicht een werk over sober leven) is verloren. De leerstelling zelf wordt onafhankelijk geborgd door SVF I.216; de toeschrijving van het vers berust op Timon en Athenaeus.

Biografische context

Verder verdiepen

• Lees SVF I.216 — twee soorten mensen →
• Lees SVF I.200 — vele deugden, één praktische wijsheid →